Terwijl ik op twee servers tegelijk Matlab voor mij laat werken heb ik even tijd voor een nieuwe blogpost. Dit keer over een van die dingen die erbij komen als je in Leuven zit. In het jaar is het meestal niet nodig, met dank aan Alma 3. Maar aangezien ze die aan het verbouwen zijn en de rij in de Moete, een mini-alma op de campus, garant staat voor minstens een half uurtje honger lijdend wachten, verkies ik om ’s avonds zelf te koken. En dat moeten niet altijd diepvriesmaaltijden uit de Delhaize zijn. Zo moeilijk is het nu ook weer niet, dat koken. Een opinie die blijkbaar gedeeld wordt door Pixar, de animatiestudio achter het heerlijke ‘Ratatouille‘, waar ik gisteren naar ging kijken.

Gelukkig had ik gegeten ervoor (zij het zelf gemaakt…), want het is geen film om met een lege maag aan te vatten! Het verhaal is als volgt: Remy, een Franse rat, heeft een buitengewone reuk- en smaakzin, en een waar talent voor koken. In de rattenfamilie wordt hiervan handig gebruik gemaakt. Niet om vijfgangenmenu’s op tafel te toveren, wel om etensresten te controleren op rattenvergif.

Als de ratten plotseling Titanic-gewijs op de vlucht moeten, raakt Remy zijn familie kwijt en komt terecht in Parijs. Daar vindt hij snel zijn weg naar Gusteau’s, ooit een vijfsterrenzaak die nu heel wat van zijn glorie verloren heeft. Het begin van een wonderlijk avontuur in de wereld van geur en smaak. Alleen jammer dat net die zintuigen moeilijk over te brengen zijn in de cinema.

Maar de prachtige animatie van alles en het nooit stilvallende verhaal maken alles meer dan goed. Wilde en hilarische achtervolgingen langs en op de Seine, spannende momenten in de keuken en de romantische sfeer van Parijs. Dit is een van de, zoniet de beste animatiefilm die ik ooit gezien heb. Voor kinderen en volwassenen een waar genot. En een ideale inspiratiebron voor mijn gekooksel in de komende dagen en weken… En ondertussen heb ik ook wel wat honger gekregen.

Daarnet op de trein naar Leuven las ik nogmaals een heel interessant artikel vanop Wired.com. Ditmaal over de cyberaanval op Estland in mei van dit jaar: na het verplaatsen van een standbeeld ter herdenking van de Russische oorlogsdoden worden de websites van overheidsdiensten, banken, bedrijven en media massaal overbelast. ’s Lands belangrijkste servers crashen. In Estland, een van de meest online landen ter wereld, met webstemmen en 90% online bankverrichtingen, is dat een ramp. De enige oplossing blijkt alle internationaal webverkeer stil te leggen. Zoals in de middeleeuwen: staat van beleg.

De journalist van Wired onderzoekt wie, waarom en hoe, en legt daarbij de gevaren bloot van het internet. (meer…)

Het zit erop voor Yves. Althans voor het moment. De formatie is gecrasht op de staatshervorming. De crisis heeft niet het verhoopte effect van realiteitsbesef gehad. Wonder o wonder, Joëlle Milquet en haar CDH steken stokken in de wielen. Enkel een vage tekst mocht er komen, zelfs geen ‘intentieverklaring‘, een ‘onverwijld‘ zeg maar. Logischerwijs onaanvaardbaar voor de Vlamingen. Onder deze voorwaarden in een regering stappen zou politieke zelfmoord zijn.

En dus mag de koning weer aan het werk. Opnieuw dat legervliegtuig in, weeral gedaan die mooie, rustige vakantie. (meer…)

Inderdaad, nog eens een blogpost. Het zal niet altijd om de andere dag zijn. Op dit eigenste moment wacht ik tot de PC klaar is met het verwerken van wat genen en publicaties tot een gennetwerk zoals hieronder. Dat vergt wel wat Java & Matlab, en vooral wat rekenkracht… Om in de sfeer van mijn vakantiejob te blijven, wat bio vandaag.

Op het forum van de IBO 2006-deelnemers stond een tijdje geleden deze link. ‘The Inner Life of a Cell’ is een animatiefilmpje dat de activiteit van een doorsnee cel in ons lichaam toont. (meer…)

Naar aanleiding van de langverwachte communautaire crisis in de regeringsonderhandelingen ging ik eens een kijkje nemen op de site van Le Soir. Dit zijn mijn gedachten over het communautair schouwspel:

Beste Franstalige landgenoten

Wij verstaan jullie niet. En jullie verstaan ons niet. Daar komt het uiteindelijk allemaal op neer. Vergelijk maar eens om het even welk Nederlandstalige met om het even welk Franstalige krant. Het probleem is hetzelfde, wat sommigen ook mogen denken. Het probleem is hoe we België beter besturen. Sterker maken dus. Ik denk en hoop dat een goeie 70 procent van mijn gewestgenoten daar ook zo over denkt. Laat ons daar even vanuit gaan.

Beelden jullie zich even het volgende, ter plaatse verzonnen scenario in. Het noorden van de provincie Henegouwen maakt, mede dankzij de jarenlange Europese steun, een revival mee. Oude mijnsites krijgen een nieuwe bestemmingen, nieuwe wijken paddenstoelen de grond uit. Talrijke jonge gezinnen vestigen zich, op zoek naar een rustige omgeving op pendelafstand van Brussel. Veel van de nieuwe bewoners spreken Nederlands. Op termijn zelfs op bepaalde plaatsen ruim boven de 50 procent. Zullen die mensen kunnen stemmen op Vlaamse partijen? Ik weet het, het is niet aan de orde, maar toch: zullen ze mogen? Misschien wel, wie weet. Een mooie geste. Meer waarschijnlijk: niet. Zijn de dorpen en steden die procentueel 50 of meer Nederlandstaligen hebben daarom direct vrij voor Vlaanderen om te annexeren? Volgens mij niet.

U verstaat waarschijnlijk de gelijkenis. Tegelijkertijd de afschaffing van de dubbele meerderheid in en de uitbreiding met Vlaamse gemeenten van het Brusselse Gewest vragen kan niet anders dan tot verontwaardiging en onbegrip leiden aan de andere kant van de taalgrens. Zoals uit hierboven ook af te leiden valt, vind ik het inderdaad niet zo erg dat Franstaligen in Brussel-Halle-Vilvoorde kunnen stemmen voor Franstalige partijen. Maar dan vind ik dat dat ook moet gelden voor die ene Franstalige in de Kempen of de Westhoek, en ook voor die ene Nederlandstalige in het verre Virton. Een federale kieskring dus, bij de federale verkiezingen.

De eisen van de Vlaamse partijen zijn een weerspiegeling van het gevoel dat, al dan niet terecht, bij de meeste mensen leeft. Het gevoel dat een andere verdeling van de bevoegdheden een beter bestuur mogelijk maakt. Zowel richting federatie als richting deelstaten. En dat hoeft niet definitief te zijn. Ontwikkelingssamenwerking wordt volgens mij veel beter weer volledig federaal aangepakt, bijvoorbeeld. Maar Franstalige partijen willen daar absoluut niks van weten, daarbij quasi volledig hun electorale achterban volgend (wat natuurlijk logisch is, maar niet meteen gewag maakt van politieke moed of inzicht – hetzelfde kan je waarschijnlijk ook wel zeggen aan Vlaamse kant). Wij Vlamingen hebben het gevoel dat de Franstalige partijen al van op voorhand non zeggen op elk voorstel.

Laat mij nog een ding duidelijk stellen: de meeste Nederlandstaligen willen helemaal geen splitsing van België (er zijn nu eenmaal geen echt goede argumenten voor). Wat de Waalse media daar ook over mogen beweren. De uitzending van de RTBF over de ‘eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring’ van Vlaamse kant was een teken aan de wand. We verstaan elkaar niet meer. Er zit maar een ding op: praten met elkaar. Niet alleen op Hertoginnedal. In de straat, op tv, in de krant. Laat ons proberen een rationeel gesprek te voeren, langs beide kanten zonder vooroordelen. Voor een beter België.

Ik weet dat de meningen over dit onderwerp soms ver uit elkaar liggen. Dit is hoe ik het zie. Hou je echter niet in. Het commentaarvak staat daar niet voor niks onderaan!

Vanaf vandaag zit de kans erin dat mijn blogfrequentie wat naar beneden gaat. Ik ben namelijk begonnen met mijn vakantiejob aan het departement Elektrotechniek hier in Heverlee. Als u mij dus ergens spot in de Leuvense tegenwoordig: ik ben niet aan het tweedezitten. Veel succes trouwens voor de mensen die niet zo veel geluk hebben.

Wat ik moet doen is vooral achter de computer zitten. Vandaag was dat vooral Matlab en Eclipse (Java-omgeving) leren gebruiken, de volgende dagen staan in het teken van text mining, de statistical analysis volgt nog. Ik werk samen met Leon en Shi van de cel bio-informatica.

Alles staat in het teken van het genoom, en de dingen die ermee mis kunnen gaan. Het doel is een ranking van genen op te stellen waar het mis kan gegaan zijn bij elke genetische afwijking. Zo kan een specialist in het labo eerst de meest waarschijnlijke genen testen. Daarvoor maken we gebruik van PubMed, een grote database van gespecialiseerde papers. Als in hetzelfde artikel twee genen vermeld worden, vormen we een link tussen die twee. Zo wordt een netwerk samengesteld van welke genen elkaar beïnvloeden. Na een statistische analyse kan zo een ranking opgesteld worden.

Als je precies wil weten hoe het in elkaar zit, neem je maar eens een kijkje naar de beschrijving (.pdf, 208 kb). Maar ik heb meer dan genoeg achter een scherm gezeten voor vandaag. Gelukkig zijn er nog Heverleebos (aka het Meerdaalwoud) om te gaan lopen en Studio Brussel live vanop Pukkelpop. Update: aan de tweede post van de avond te zien ben ik toch nog wat achter het scherm blijven plakken. Maar als het vlot gaat om te schrijven, waarom ook niet.

Nog een prettige avond.

Net nog in het laatavondjournaal: het ijs op de Noordpool is dunner dan ooit. Minder dan vier miljoen kilometer is er nog wit. Nu al is het record van 2005 gebroken, met nog een maand te gaan tot de traditionele dunste periode in september. Aan het huidige tempo is alles weg tegen 2040. Wie had er het ook niet gedacht. Met al dat water in de lucht tegenwoordig…

Wat betekent dat? Vooral dat er niet direct beterschap in zicht is. IJs weerkaatst het grootste deel van het invallende zonlicht. Vloeibaar water doet dat niet. Meer zonlicht dat binnen de atmosfeer blijft dus, met een stijgende temperatuur en nog sneller smelten tot gevolg.

Maar natuurlijk komt er zo een enorme oppervlakte vrij, waaronder dan nog eens grote hoeveelheden aardgas en andere fossiele brandstoffen opgeslagen zijn. Een goudmijntje zeg maar, voor de landen die het gebied succesvol kunnen claimen. En natuurlijk zijn er wel wat kandidaten. Canada, de VS (met zijn staat Alaska), Rusland, Denemarken (met zijn grondgebied Groenland) en Noorwegen (met Spitsbergen) op kop. De race is al begonnen.

Denk maar aan het Russische titanium vlaggetje, heel subtiel (sommigen zouden het ostentatief of zelfs agressief durven noemen) op de bodem geplaatst. Of aan de ‘onderzoeksmissie’ van Canada, natuurlijk op de eerste plaats om objectief onderzoek te verrichten naar de tektoniek van het gebied (lees: om toch al maar een aardgasrijk stukje te claimen voor iemand anders er mee wegloopt). Uiteindelijk zal er ooit wel een internationale conferentie komen die het Noordpoolgebied ‘eerlijk’ opdeelt en de vijf landen, de een al meer tevreden dan de ander, de weg vrijmaakt voor de ontginning van de natuurlijke rijkdommen.

Ironie, tragische ironie voor onze planeet en zijn inwoners. Wat zullen we doen als wereldwijd het klimaat door elkaar slaat, als de gletsjers weg zijn en het zeeniveau eerst en vooral de derde wereld treft? De ruimte in, naar de Maan en naar Mars? Niet voor meteen en, vooral, niet voor iedereen. Deze aardkloot is ons verleden, ons heden en hoogstwaarschijnlijk ook onze toekomst.

Wat doe je eraan? Zonder al teveel de Al Gore-profeet uit te hangen: het is maar als iedereen inspanningen doet dat er iets kan veranderen. Of misschien juist minder veranderen als het over het klimaat gaat. Het begint met enkele druppels op een steeds hetere plaat. Hopelijk eindigt het daarmee niet.

Mijn inspanning voor vandaag: zo meteen alle elektrische apparatuur en lichten doven. En mij niet al te veel zorgen maken. Wie weet helpt dat ook.

Enkele maanden geleden stond deze reeks artikels op Wired.com. Ik las ze van begin tot einde (in pdf-versie maar liefst 25 pagina’s). Het gaat over cybercrime: misdaad op en via het web

David Thomas, een 44-jaar oude Texaan, wordt opgepakt na een verdachte transactie. Hij krijgt van de FBI het aanbod om ‘mol’ te worden in het wereldje van cybercriminaliteit. Hij richt onder andere zijn eigen forum op, waar tips, kredietkaartnummers en succesverhalen uitgewisseld worden. Elke dag doet hij verslag. Na verloop van tijd komt hij in steeds nauwere schoentjes te staan als sommigen hem beginnen te verdenken…

Meer moet je zelf maar ontdekken. Het is een uiterst intrigerend en waargebeurd verhaal dat even een tipje van de sluier van de andere kant van het web oplicht (ja, oplichten is wel het juiste woord hier).

Hier vind je het in .pdf-versie.

Hoewel sommige regeringsonderhandelaars misschien een andere mening hebben, geldt alvast voor buffels de bovenstaande slagzin. Kijk maar eens naar het onderstaande filmpje. Eén van die YouTube-creaties die het tot in de algemene pers schoppen (naast onder andere Frisco in den disco & onlangs nog ‘Mange du kebab‘ op DailyMotion – gelukkig is dit filmpje beter).

Een nest leeuwen gaat in de clinch met een bende buffels en twee krokodillen in de ‘Battle at Kruger‘, in het Kruger National Park in Zuid-Afrika. (meer…)

Een lange post vandaag… in de categorie ‘Extreme Engineering‘: een 25 km lange tunnel, onderbroken door vier ruimtes waar de Notre Dame van Parijs gemakkelijk in zou passen. Dat alles gevuld met gigantische detectoren, supergeleidende magneten op een tweetal kelvin (-271,25 °C om precies te zijn) en een relatief kleine buis. Daar binnenin waar het allemaal rond draait: twee tegenovergestelde stralen protonen die miljoenen keer per seconde de volledige tunnel doorlopen. Dit is een deeltjesversneller, de Large Hadron Collider, kortweg LHC, onder constructie onder de Zwitsers-Franse grens nabij Genève, aan het CERN, de Europese organisatie voor nucleair onderzoek. Dit is hét experiment. Eén van de grootste engineering-uitdagingen ooit en alles bij elkaar een project van zes miljard dollar. Op zoek naar het allerkleinste.

In de vier detectoren, elk door een ander team gemaakt, kruisen de twee stralen elkaar. Sommige protonen botsen op elkaar en ‘verdampen’ tot pure energie. Uit deze energie ontstaan dan weer nieuwe deeltjes, die door enorme machines gespot worden. Bij elk van de veertig miljoen kruisingen per seconde zijn er gemiddeld twintig botsingen. Hoewel er slechts 0.001 percent van deze botsingen geregistreerd worden als zijnde interessant, geeft dit nog steeds 6000 recordings per minuut, per detector. Een ongekende stroom data, waarvoor een uitgebreid computergrid wordt opgezet tussen onderzoeksinstellingen en universiteiten allerhande. De bedoeling van dit alles: een botsing met zo veel energie dat er nieuwe, tot nu toe ongekende deeltjes en fenomenen aan het licht komen.

En die ontdekkingen kunnen het aangezicht van de moderne fysica grondig dooreen schudden. In feite zit elke deeltjesfysicus ter wereld te wachten op het inschakelen van LHC. De voorbije jaren hebben zijn er immers allerlei theorieën ontwikkeld die de meest exotische voorstellen doen op de zoektocht naar een ‘Theory of Everything‘, een theorie die de twee grote ontdekkingen van de twintigste eeuw met elkaar moet verbinden: de kwantumfysica en de algemene relativiteitstheorie. Die voorstellen gaan van meerdere, parallele universums over extra dimensies naast de vier die we dagelijks ervaren (drie van ruimte en één van tijd), tot het gebruik van uiterst minieme ’snaren’ (string theory) om het gedrag van elementaire deeltjes te verklaren.

Maar zelfs het grotendeels aanvaarde ‘standaardmodel‘ van de deeltjesfysica staat nog op losse schroeven. Het bevat namelijk geen enkele experimenteel bewezen verklaring voor het feit dat deeltjes massa hebben, maar kan tegelijk niet zonder die massa (anders zou het hele universum bestaan uit energie, straling). Een theoretische oplossing werd aangereikt door onder andere Higgs, Englert en Brout (de laatste twee het minst bekend, maar wel allebei professoren aan de ULB). Zolang het Higgs-deeltje (door beroemd fysicus en Nobelprijswinnaar Leon Lederman zelfs ‘The God Particle‘ genoemd in zijn gelijknamig boek) echter niet gevonden is, is het standaardmodel niet volledig en dus onzeker.

Nu vragen sommigen onder jullie zich misschien af: waarom moeten we weten wat de kleinste deeltjes zijn? Heeft de zoektocht naar een Theory of Everything zin, is dat nuttig? Zoals steeds in wetenschap in kunst speelt de menselijke nieuwsgierigheid natuurlijk een grote rol en moet er niet meteen gezocht worden naar praktische toepassingen. Die zijn er op termijn meestal wel, maar dat mag eigenlijk niet de drijfveer zijn van dit fundamenteel onderzoek. Wat uiteindelijk de bedoeling is van veel fysici, is de volledige geschiedenis van de Big Bang tot nu te kennen. Daarbij ook de luttele fracties van een seconde meteen na de oerknal, in de hete en enorm dichte toestand waar de natuurwetten in hun puurste vorm een grote rol spelen.

Veel meer interessante informatie, zowel over het wetenschappelijke als over de constructie zelf, zijn terug te vinden op de volgende websites:

• Crash Course, een lang artikel uit The New Yorker over de theoretische en technische details.
• The Six Billion Dollar Experiment, een heel interessante BBC Horizon documentaire over het waarom van LHC, met veel achtergrond onder andere over het ontdekken van de Cosmic Microwave Background Radiation en over de Hubble-telescoop.
• Subatomic Inferno under the Alps, één van vier artikels in een reeks op Wired.com, vooral over de techniek maar ook over de theorie.
• Een interessante animatie over CERN en deeltjesfysica (blijven doorklikken is de boodschap).