• Na het studeren van een cursus mechanica 2 duiken elk jaar opnieuw dezelfde vreemde fenomenen op:
  Ziet u een burgie-achtige persoon af en toe zo’n meter boven zijn bureaublad de lucht in staren, aarzel niet en verwittig de dichtstbijzijnde bevoegde persoon. Oh ja, misschien kan het wel geen kwaad eerst na te gaan of er geen cursus Numerieke Wiskunde op dat bureaublad ligt. In dat geval is het een goed gekend en omschreven fenomeen, ook wel het Adhemar-syndroom genoemd. Het ziektebeeld bestaat voornamelijk uit een lichte inkrimping van de gestalte en een voorliefde voor achterwaartse differenties.
• Het Blauwe Scherm der Dood is opgedoken op Mac-computers bij de installatie van het pas losgelaten Leopard. Hier gaf dat meteen aanleiding tot zware discussies tussen Windows-, Mac OS- en Linux-fanaten allerhande. Waarover gaat het: (meer…)

Wel, dat zit er weer op. Met toch enige pijn in het hart maar vooral een mooie ervaring en een handig budget rijker is mijn vakantiejob op ESAT achter de rug. Mijn project van de afgelopen vier weken en het eindresultaat (deze website) presenteerde ik vanmiddag in het Engels voor een schare SISTA-onderzoekers en proffen Bart De Moor en Joos Vandewalle. En het mag gezegd, ik ben er content van. De presentatie was in orde, ik kreeg zelfs een tof compliment van prof. De Moor (u mailt mij maar voor de details ).

U vraagt zich misschien af wat ik ervan vond, om zo vier weken en twee dagen dag in, dag uit voor een schermpje te zitten kijken. Wel, ik moet zeggen dat dat best meeviel. Het voordeel is dat je echt aan je eigen project bezig bent, en dat geeft toch wel wat motivatie om er echt voor te gaan. Ik heb ook veel bijgeleerd, zowel over het onderzoek op ESAT, of over universitair onderzoek in het algemeen, als over programma’s als Matlab of over Java en Linux. Natuurlijk zijn er wel momenten van frustratie en zo, maar dat is nu eenmaal eigen aan onderzoek denk ik.

Een grote ‘thank you‘ om mij deze kans te geven, aan het departement elektrotechniek, aan mijn begeleiders Leon-Charles Tranchevent and Shi Yu, bij wie ik altijd terecht kon, en natuurlijk niet te vergeten aan mijn collega’s op de werkvloer. Evelien, Nele, Pierre, Dries, Dieter en Jeroen. Zonder jullie aangenaam gezelschap waren de voorbije vier weken niet dezelfde geweest.

Er staan waarschijnlijk wel fouten in het onderstaande stukje tekst… Het commentaarvak staat te blinken als je er een (of wie weet wel meer) ontdekt. De beste detective mag een bank vooruit en krijgt een kus van Christel Heylen.

Inderdaad, nog eens een blogpost. Het zal niet altijd om de andere dag zijn. Op dit eigenste moment wacht ik tot de PC klaar is met het verwerken van wat genen en publicaties tot een gennetwerk zoals hieronder. Dat vergt wel wat Java & Matlab, en vooral wat rekenkracht… Om in de sfeer van mijn vakantiejob te blijven, wat bio vandaag.

Op het forum van de IBO 2006-deelnemers stond een tijdje geleden deze link. ‘The Inner Life of a Cell’ is een animatiefilmpje dat de activiteit van een doorsnee cel in ons lichaam toont. (meer…)

Vanaf vandaag zit de kans erin dat mijn blogfrequentie wat naar beneden gaat. Ik ben namelijk begonnen met mijn vakantiejob aan het departement Elektrotechniek hier in Heverlee. Als u mij dus ergens spot in de Leuvense tegenwoordig: ik ben niet aan het tweedezitten. Veel succes trouwens voor de mensen die niet zo veel geluk hebben.

Wat ik moet doen is vooral achter de computer zitten. Vandaag was dat vooral Matlab en Eclipse (Java-omgeving) leren gebruiken, de volgende dagen staan in het teken van text mining, de statistical analysis volgt nog. Ik werk samen met Leon en Shi van de cel bio-informatica.

Alles staat in het teken van het genoom, en de dingen die ermee mis kunnen gaan. Het doel is een ranking van genen op te stellen waar het mis kan gegaan zijn bij elke genetische afwijking. Zo kan een specialist in het labo eerst de meest waarschijnlijke genen testen. Daarvoor maken we gebruik van PubMed, een grote database van gespecialiseerde papers. Als in hetzelfde artikel twee genen vermeld worden, vormen we een link tussen die twee. Zo wordt een netwerk samengesteld van welke genen elkaar beïnvloeden. Na een statistische analyse kan zo een ranking opgesteld worden.

Als je precies wil weten hoe het in elkaar zit, neem je maar eens een kijkje naar de beschrijving (.pdf, 208 kb). Maar ik heb meer dan genoeg achter een scherm gezeten voor vandaag. Gelukkig zijn er nog Heverleebos (aka het Meerdaalwoud) om te gaan lopen en Studio Brussel live vanop Pukkelpop. Update: aan de tweede post van de avond te zien ben ik toch nog wat achter het scherm blijven plakken. Maar als het vlot gaat om te schrijven, waarom ook niet.

Nog een prettige avond.

Een lange post vandaag… in de categorie ‘Extreme Engineering‘: een 25 km lange tunnel, onderbroken door vier ruimtes waar de Notre Dame van Parijs gemakkelijk in zou passen. Dat alles gevuld met gigantische detectoren, supergeleidende magneten op een tweetal kelvin (-271,25 °C om precies te zijn) en een relatief kleine buis. Daar binnenin waar het allemaal rond draait: twee tegenovergestelde stralen protonen die miljoenen keer per seconde de volledige tunnel doorlopen. Dit is een deeltjesversneller, de Large Hadron Collider, kortweg LHC, onder constructie onder de Zwitsers-Franse grens nabij Genève, aan het CERN, de Europese organisatie voor nucleair onderzoek. Dit is hét experiment. Eén van de grootste engineering-uitdagingen ooit en alles bij elkaar een project van zes miljard dollar. Op zoek naar het allerkleinste.

In de vier detectoren, elk door een ander team gemaakt, kruisen de twee stralen elkaar. Sommige protonen botsen op elkaar en ‘verdampen’ tot pure energie. Uit deze energie ontstaan dan weer nieuwe deeltjes, die door enorme machines gespot worden. Bij elk van de veertig miljoen kruisingen per seconde zijn er gemiddeld twintig botsingen. Hoewel er slechts 0.001 percent van deze botsingen geregistreerd worden als zijnde interessant, geeft dit nog steeds 6000 recordings per minuut, per detector. Een ongekende stroom data, waarvoor een uitgebreid computergrid wordt opgezet tussen onderzoeksinstellingen en universiteiten allerhande. De bedoeling van dit alles: een botsing met zo veel energie dat er nieuwe, tot nu toe ongekende deeltjes en fenomenen aan het licht komen.

En die ontdekkingen kunnen het aangezicht van de moderne fysica grondig dooreen schudden. In feite zit elke deeltjesfysicus ter wereld te wachten op het inschakelen van LHC. De voorbije jaren hebben zijn er immers allerlei theorieën ontwikkeld die de meest exotische voorstellen doen op de zoektocht naar een ‘Theory of Everything‘, een theorie die de twee grote ontdekkingen van de twintigste eeuw met elkaar moet verbinden: de kwantumfysica en de algemene relativiteitstheorie. Die voorstellen gaan van meerdere, parallele universums over extra dimensies naast de vier die we dagelijks ervaren (drie van ruimte en één van tijd), tot het gebruik van uiterst minieme ’snaren’ (string theory) om het gedrag van elementaire deeltjes te verklaren.

Maar zelfs het grotendeels aanvaarde ‘standaardmodel‘ van de deeltjesfysica staat nog op losse schroeven. Het bevat namelijk geen enkele experimenteel bewezen verklaring voor het feit dat deeltjes massa hebben, maar kan tegelijk niet zonder die massa (anders zou het hele universum bestaan uit energie, straling). Een theoretische oplossing werd aangereikt door onder andere Higgs, Englert en Brout (de laatste twee het minst bekend, maar wel allebei professoren aan de ULB). Zolang het Higgs-deeltje (door beroemd fysicus en Nobelprijswinnaar Leon Lederman zelfs ‘The God Particle‘ genoemd in zijn gelijknamig boek) echter niet gevonden is, is het standaardmodel niet volledig en dus onzeker.

Nu vragen sommigen onder jullie zich misschien af: waarom moeten we weten wat de kleinste deeltjes zijn? Heeft de zoektocht naar een Theory of Everything zin, is dat nuttig? Zoals steeds in wetenschap in kunst speelt de menselijke nieuwsgierigheid natuurlijk een grote rol en moet er niet meteen gezocht worden naar praktische toepassingen. Die zijn er op termijn meestal wel, maar dat mag eigenlijk niet de drijfveer zijn van dit fundamenteel onderzoek. Wat uiteindelijk de bedoeling is van veel fysici, is de volledige geschiedenis van de Big Bang tot nu te kennen. Daarbij ook de luttele fracties van een seconde meteen na de oerknal, in de hete en enorm dichte toestand waar de natuurwetten in hun puurste vorm een grote rol spelen.

Veel meer interessante informatie, zowel over het wetenschappelijke als over de constructie zelf, zijn terug te vinden op de volgende websites:

• Crash Course, een lang artikel uit The New Yorker over de theoretische en technische details.
• The Six Billion Dollar Experiment, een heel interessante BBC Horizon documentaire over het waarom van LHC, met veel achtergrond onder andere over het ontdekken van de Cosmic Microwave Background Radiation en over de Hubble-telescoop.
• Subatomic Inferno under the Alps, één van vier artikels in een reeks op Wired.com, vooral over de techniek maar ook over de theorie.
• Een interessante animatie over CERN en deeltjesfysica (blijven doorklikken is de boodschap).